6 kwietnia 2020

Imieniny obchodzą dzisiaj
Izolda, Ireneusz
Kategoria: Chotomów, Dąbrowa Chotomowska, Gmina Jabłonna, Infrastruktura, Pierwsza strona, Powiat Legionowski, W naszym sąsiedztwie

Stacja Jutro

3 lipca 2019 | Autor

 

Do stacji Jutro, z przystanku Wczoraj …

 

 

Szerokie tory …

 

 

 

Czy wiecie, że 142 lata temu w sierpniu 1877 r. w Jabłonnie powstała stacja kolejowa z szerokim rozstawem torów jak w dzisiejszej Rosji?

 

Pewnie dziwi Was ten fakt, gdyż obecnie w Jabłonnie nie ma stacji kolejowej, przebiega jedynie trasa kolejowa na odcinku Choszczówka-Legionowo przez lasy (obecna magistrala E65 z Warszawy do Gdańska), ale stacji kolejowej w Jabłonnie nie ma. Szerokich torów, również nie znajdziemy.

 

 

 

Co więc się stało ze stacją Jabłonna?

 

Dawna stacja kolejowa Jabłonna, nadal istnieje i ma się naprawdę bardzo dobrze, tyle że funkcjonuje w innej jednostce administracyjnej – tj. obecnym mieście Legionowo, oczywiście nie ma już pięknego drewnianego dworca wg carskiej architektury, natomiast 3 lata temu powstało tu nowoczesne Centrum Komunikacyjne z dworcem, które wybudowało miasto przy udziale szwajcarskich funduszy.

 

 

Kolej pojawiła się na naszym terenie pod koniec XIX w. Droga Żelazna Nadwiślańska zbudowana w 1877 r. łączyła Kowel w obwodzie Wołyńskim z Prusami i dochodziła do nadgranicznej Mławy.

 

Trasa przebiegała z Kowla przez Chełm, Lublin, twierdzę Dęblin, Warszawę, Jabłonnę, twierdzę Modlin, Nasielsk dochodząc do Mławy, która była stacją graniczną carskiej Rosji, na której pasażerowie przesiadali się do niemieckich pociągów w kierunku portu morskiego w Gdańsku. Jednak po pruskiej stronie linia posiadała już normalny rozstaw torów.  Nadwiślańska (carska) kolej szerokotorowa, łączyła ze sobą najważniejsze twierdze rosyjskie na terenie Królestwa Polskiego: Warszawę, Nowogieorgiewsk (Modlin) i Iwanogród (Dęblin) z rosyjskimi twierdzami na Wołyniu, po drodze była Jabłonna, która też pełniła strategiczną rolę. Powstawał tu bowiem carski garnizon z trzytysięczną załogą, a kolej w Jabłonnie na samym początku służyła to transportu wojsk i wizyt letników z Warszawy, gdyż dookoła rozpościerały się piękne lasy.

 

Do dnia dzisiejszego są pozostałości carskiej architektury w Legionowie, a bardzo wyróżniającym elementem planowania urbanistycznego są szerokie drogi, niespotykane nigdzie indziej w okolicy.  Kolej na naszych terenach przebiegała między lasami i wydmami, i była zaczątkiem rozwoju przyszłego Legionowa, dla którego stała się oknem na świat.

 

Dworzec kolejowy w Jabłonnie

 

Drewniany dworzec w Jabłonnie, wzniesiony został według XIX-wiecznej architektury rosyjskiej. Była to wytworna jak na owe czasy budowla. Na zdjęciu bliźniaczy budynek w Minkowicach.

„Na potrzeby stacji kolejowej powstały trzy budynki wykonane z bali osłoniętych deskami. Były one bogato zdobione w charakterystycznym wielkoruskim stylu, co miało to przypominać stacjonującym tu rosyjskim żołnierzom ich rodzinne strony. Jeden z budynków (piętrowy jak na zdjęcie) przeznaczono na kasy, poczekalnię i mieszkanie dla zawiadowcy stacji, drugi dla pracowników eksploatacji kolei oraz trzeci dla służb zwrotniczych. Obok budynków stacyjnych powstała wieża ciśnień. Stacja posiadała dwa główne tory, cztery bocznice i dwa służące do wyładunku. „

Drewniany Dworzec stacji Jabłonna został spalony przez wycofujących się Rosjan w 1915 roku podczas I Wojny Światowej. Następnie, nowy okupant Jabłonny – Niemcy, w 1916 r. oddali do użytku prowizoryczny budynek, który przetrwał następne dwadzieścia lat. W Polsce na dawnej Drodze Nadwiślańskiej do obecnych czasów zachowały się dwa takie same budynki jak ówczesnego Dworca w Jabłonnie, wzniesionego przez zarządy carskie, jeden z nich jest w Minkowicach, a drugi w Gąsocinie. Ten drugi z kolei, oczekuje na generalny remont przez konserwatora zabytków.

 

Legionowo wykorzystało „okno na świat”

 

Powstanie stacji kolejowej w Jabłonnie zapoczątkowało dzieje obecnego Legionowa. Właśnie na terenach dóbr Jabłonna (dzisiejsze Legionowo), które należały do rodziny hr. Potockich (właścicieli Pałacu w Jabłonnie), poprowadzono linię Kolei Nadwiślańskiej, a w miejscu jej skrzyżowania z Traktem Kowieńskim powstał w sierpniu 1877r. dworzec i stacja kolejowa Jabłonna (dzisiejsza st. PKP Legionowo, Centrum Komunikacyjne). Następnie w 1930 r. z gminy Jabłonna wyodrębniono gminę Legionowo jako samodzielną jednostkę administracyjną, by w lipcu 1952r. nadać jej prawa miejskie.

 

Do stacji Jutro, z przystanku Wczoraj …

 

Rozwój kolei i otoczenia wokół dworca był naturalną przyczyną rozwoju Legionowa oraz czynnikiem miastotwórczym silnie rozwijającej się miejscowości. Razem z rozwojem kolei żelaznej w Jabłonnie powstała Huta Szkła Jabłonna i Oddział Balonowy Warszawskiego Rejonu Fortecznego (1897r.), co dopełniło silny rozwój osady Nowa Jabłonna, z której powstało miasto Legionowo.

 

Dlatego historia Legionowa jest nierozerwalnie związana z Jabłonną, gdzie na włościach hr. Augusta Potockiego właściciela Pałacu w Jabłonnie i dóbr jabłonowskich, powstało miasto, dzisiejszy nasz sąsiad – Legionowo.

 

Obecnie to jedno z najładniejszych i najlepiej rozwijających się miast na Mazowszu. Pozdrawiamy sąsiadów.

 

Mariusz Grzybek

Dbamy o naszą historię

 

Na podstawie: Carski Garnizoon – Forty.waw.pl oraz Jabłonna – ty morderco mojej młodości!